LOGO_KNV_color-padding Created with Sketch.

Uitzending gemist: derde MaaS Kenniscafé

Woensdag 3 februari 2021

Welke rol pakt de overheid in het kader van Mobility as a Service (Maas)? Welke afspraken moeten we met elkaar maken? En hoe wordt de ‘governance’ opgepakt in andere landen? Over die thema’s lieten deelnemers uit verschillende sectoren hun licht schijnen tijdens het derde MaaS Kenniscafé op 26 januari.

Het Kenniscafé werd verzorgd vanuit het gloednieuwe congrescentrum in Rotterdam Ahoy waar gespreksleider Ananda Groag, voornamelijk digitaal, de internationale gasten ontving. Eric Mink (ministerie IenW) en Geiske Bouma (TNO) namen – uiteraard met gepaste afstand – plaats aan tafel, Freek Bos (Rover) en Tom Geerts (Departement Mobiliteit en Openbare Werken Vlaanderen) waren via Zoom aanwezig. Door middel van zes pollvragen werden de virtuele aanwezigen (marktpartijen, overheden, kennisinstellingen) bij de discussies betrokken.

Verantwoordelijkheden binnen MaaS-ecosysteem

Wat is governance nu eigenlijk? ‘Een definitie van rollen en verantwoordelijkheden binnen het MaaS-ecosysteem’, liet de meerderheid van de aanwezigen (34%) via de poll weten. ‘Governance is noodzakelijk, maar ook lastig als je met veel partijen aan een innovatie werkt’, stelde Mink. ‘MaaS staat voor het verschuiven van nadruk op vervoersoplossingen naar nadruk op de wens van de reiziger. Je redeneert vanuit data. Daarvoor zijn afspraken nodig. En als de pilots over 2 jaar aflopen, zijn er regels nodig voor de periode erna. Daarom is het belangrijk dat we het vanaf nu concreet over de governance hebben.’ Op de vraag wat de overheid nodig heeft van de markt, antwoordde Mink: ‘Openheid. Wees open over wat je wel en niet ziet zitten. Dan komen we tot oplossingen waar iedereen iets aan heeft.’

Onderzoek TNO

Geiske Bouma deed onderzoek naar hoe de governance van MaaS in andere landen is ingevuld. Dat onderzoek werd gedaan in Nederland, Oostenrijk, Finland, Île-de-France (Frankrijk), de Verenigde Staten (LA) en Singapore. Wat bleek? De rollen van overheids- en private partijen lopen per land uiteen. Ook verschilt het per land of MaaS zich richt op individuele modaliteiten of zich juist focust op het hele mobiliteitssysteem. Oostenrijk, LA en Singapore richten zich vooral op afzonderlijke vervoermiddelen, terwijl Finland, Île-de-France en Nederland de nadruk leggen op integratie. In Finland, LA en Singapore hebben de private partijen de leiding en is de regelgeving in handen van publieke partijen. Terwijl Île-de-France en Nederland inzetten op publiek-private samenwerking met een coördinerende rol voor publieke partijen.

Benieuwd naar het hele onderzoek van TNO? Dat vind je hier.

Vlaamse schrijfgroepen

Ook in Vlaanderen is sprake van een publiek-private samenwerking. Tom Geerts vertelde tijdens het kenniscafé dat men dit jaar de afspraken rondom MaaS vormgeeft in schrijfgroepen. Als input hiervoor is de dialoog aangegaan met stakeholders van verschillende mobiliteitsthema’s. ‘We moeten draagvlak creëren én tempo maken. Dat bijt elkaar soms en is een uitdaging. In april verwachten we ons dynamische verhaal naar de toekomst toe te kunnen presenteren.’

Rondetafel

Het Kenniscafé eindigde met een rondetafelgesprek. Freek Bos van Rover trapte af: ‘ MaaS moet zich richten op de reiziger die nu nog niet in het MaaS-ecosysteem zit.’ ‘Wat heeft de reiziger bij het tankstation naast de A2 nodig om duurzaam te gaan reizen? Dat is de vraag waarop je antwoord wil’, stelde Bos. Een belangrijke rol ziet hij dan ook voor de ov-aanbieders. ‘Zij weten heel goed wat hun bestaande klanten willen en moeten er nu achter komen: wat heeft degene die nog niet in het ov zit nodig om bij hen te komen?’

Mink stelde dat ticketbeschikbaarheid en transparantie essentieel zijn. ‘Data is van de reiziger, de consument. Dat is het principe van AVG/GDPR. Maar je hebt data wel nodig.’

‘De overheid moet meer als regisseur optreden,’ vond Bos ten slotte, net als 52% van de stemmers in de poll. ‘Ik heb er zin in!’, antwoordde Mink daarop veelzeggend. Bouma: ‘Je moet bij elkaar ophalen waar behoefte aan is. Dat is cruciaal: de dialoog blijven aangaan is de basis voor een sterke publiek-private samenwerking.’

MaaS-eilandjes voorkomen

Op de vraag van een van de toehoorders hoe te voorkomen dat op Europees niveau allerlei kleine MaaS-eilandjes ontstaan, was het antwoord van de discussiedeelnemers duidelijk. ‘Samenwerken. Gemeenschappelijke doelen bereiken’, zei Bouma. ‘En het gaat over het internationaal toepassen van standaarden’, vulde Mink aan. ‘Over de beschikbaarheid van data. Zodat de privacy van de reiziger overal hetzelfde geregeld is.’ Bos: ‘Maar we moeten niet doorschieten in het voorschrijven hoe iets móet gebeuren. Kijk naar wat je wíl bereiken.’

Ananda dankte na deze wijze woorden alle deelnemers van het Kenniscafé, zowel aan tafel als virtueel, in binnen- én buitenland. ‘Laten we elkaar nog eens terugzien in een MaaS Kenniscafé om te horen hoe het er met de governance voor staat!’

Uitzending gemist? Kijk hier het webinar terug.

Uitslagen polls
• Vertrouwen en Toegang tot elkaars diensten scoorden hoog bij de vraag wat nodig is om tot een goed werkend MaaS-systeem te komen. Dat 33% stemde op ‘een combinatie van bovenstaande’ duidt erop dat ook data, geld, heldere afspraken, gelijkheid van de partijen en een gemeenschappelijk doel een grote rol spelen.
• Voor alle partijen – zeker op langere termijn – is volgens de deelnemers winst te behalen in het MaaS-ecosysteem.
• 62% vindt het belangrijk om vanuit MaaS vooral te sturen op het faciliteren van reizigers in hun mobiliteitsbehoefte.
• Iets meer dan de helft vindt dat de overheid meer als regisseur moet optreden (52%). 18% vindt dat de overheid dit al doet.
• Governance is prima, maar de reiziger staat centraal. Deze pollvraag resulteert in de conclusie dat het inderdaad om de reiziger draait, maar er zéker moet worden geregeld hoe er wordt samengewerkt en wie wat doet.

Het derde MaaS Kenniscafé werd georganiseerd door het ministerie van IenW in samenwerking met het MaaS-Lab en CROW.


Wij werken samen met